Tips voor het fotograferen van zonnestralen

Zonnestralen of ook wel zonneharpen genoemd blijven een sprookjesachtig verschijnsel. Regelmatig krijg ik vragen hoe ik dat voor elkaar krijg en of het wel echt is. Zie ook mijn album met Zonnestralen.

Er zijn genoeg foto’s te vinden op het internet waar de zonnestralen achteraf in gezet zijn door middel van Photoshop. Op mijn foto’s zijn de zonnestralen echt en niet via Photoshop achteraf toegevoegd. Het verschil is meestal ook wel duidelijk te zien met echte en nep zonnestralen.

In een paar minuten kan je met Photoshop iets in elkaar knutselen. Zie bijvoorbeeld dit filmpje: Photoshop Sunray Sunbeam Effects Tutorial.
Met de stappen uit het Youtube filmpje komt het er ongeveer zo uit te zien: (schuif de slider voor een voor-na foto)
Let wel, dit is iets wat ik normaal niet doe. Dit is een voorbeeld van hoe het dus niet moet 😉

Zonnestralen zijn niet elke dag zichtbaar. De condities moeten precies goed zijn voor mooie zonnestralen. Met een beetje planning zijn deze condities prima te voorspellen.

Planning
Voor zonnestralen zijn drie dingen nodig:
– Mist of nevel
– Zonlicht
– Het zonlicht moet gefilterd worden (door de bladeren van bomen).

Mist voorspelling
In de herfst is de kans op mist een stuk groter dan in de zomer (en de zon komt ook wat later op waardoor ik minder moeite heb om op te staan 😉 ). Via weer Apps op de telefoon kan je goed in de gaten houden of het mistig wordt (zelf gebruik ik Weather Pro op de iPhone).

De site van de KNMI heeft ook up-to-date informatie: http://www.knmi.nl/nederland-nu/weer/verwachtingen.
Daarnaast kijk ik s’ochtends als ik op pad ga vaak op de ‘Mistradar’: https://www.buienradar.nl/nederland/gezondheid/zicht-en-mist
(dit kan ook via de Buienradar App).

Soms wordt er geen mist voorspeld maar zijn er toch mooie zonnestralen te zien. Dit is vaak als de luchtvochtigheid rond de 95% is en een onbewolkte ochtend. Dat is ook prima te vinden in de weer apps.

Soms zie ik ook de ramen van ons huis aan de buitenkant helemaal vochtig worden aan het einde van de avond. Je ziet dan ook erg veel condens op de auto verschijnen. De luchtvochtigheid is dan zo hoog geworden dat het waarschijnlijk een prachtige ochtend gaat worden. Als het de hele nacht helder blijft kan je beter vroeg je wekker zetten.

Zonlicht
Voor de zonnestralen moet het uiteraard zonnig weer zijn en je moet richting het zonlicht kijken.
Soms heb ik mijn camera en statief opgesteld richting zonnestralen in een bospad. De wandelaars die me dan tegemoet lopen snappen nog niet echt waarom ik mijn camera zo heb staan omdat ze van de zon weg lopen (zon staat in hun rug). Zodra ik deze mensen aangeef dat ze even achterom moeten kijken hoor je vaak ‘ooh’ of ‘aah’ en snappen ze waar je mee bezig bent.

Zonlicht filteren
Het zonlicht moet gefilterd worden zodat je verschillende stralen krijgt. Er moet dus licht door het bladerdek naar beneden komen. Vaak zie je dit ook wel aan de schaduwen op de grond.
Als je dus op een plek staat waar geen zonlicht naar beneden komt moet je naar een plek lopen waar het zonlicht op de grond valt. Vanaf dat punt moet je weer richting de zon kijken.

Tijdstip
De meeste foto’s met zonnestralen heb ik gemaakt toen de zon ongeveer één á twee uur op was. Dan is de zon meestal wel hoog genoeg om boven de bomen uit te komen en is de mist nog niet opgelost door het zonlicht. Vaak is het 2.5 uur na zonsopkomst ook wel weer voorbij, of zo ver afgenomen dat het minder mooi wordt.

Welke lens moet ik gebruiken
De meeste foto’s van zonnestralen maak ik met een zoomlens en rond de 100mm (op een full-frame camera, dus rond de 70mm met een ‘crop camera’). Met een zoomlens en een bospad pak je de bomen mooi samen en staan de zonnestralen er goed op.

Een korte samenvatting voor het fotograferen van zonnestralen
– Houd in de gaten wanneer het mistig wordt of een hoge luchtvochtigheid
– Het moet ook zonnig zijn
– Indien de ruiten van je huis onder de condens zitten aan het einde van de avond dan wordt het vaak een prachtige ochtend indien het helder blijft
– Zorg dat je één uur na zonsopkomst op locatie bent. De meeste zonnestralen heb ik één á twee uur na zonsopkomst gefotografeerd.
– Fotografeer richting de zon, en houd de schaduwen op de grond in de gaten. Op de plekken waar het zonlicht de grond raakt kunnen zonnestralen verschijnen.

Enkele voorbeelden met wat uitleg

Zonnestralen Schalkhaar
Zonnestralen Schalkhaar
Settings: 2.5sec, f20, ISO 100 en op 100MM

Gemaakt in de omgeving van Schalkhaar ongeveer 1 uur na zonsopkomst.
De zon staat nog mooi laag en is net buiten beeld. Hierdoor krijgen de zonnestralen een mooie waaiervorm.

 

Running to the light
Running to the light - Zonnestralen Hardloopster Wijhe
Settings: 1/15sec, f11, ISO 200 en op 120MM

Gemaakt in Wijhe en 1 uur na zonsopkomst. De zon is nog vrij laag waardoor de zonnestralen bijna horizontaal zijn.

 

Onder de Gelder Wijhe met zonnestralen
Onder de Gelder Wijhe met zonnestralen
Settings: 0.5sec, f20, ISO 100 en op 140mm

Gemaakt in Wijhe en 2 uur na zonsopkomst.
Deze foto is ongeveer een jaar later gemaakt als de vorige foto en 2 uur na zonsopkomst i.p.v. 1 uur.
Hierdoor is de hoek van de zonnestralen anders.

 

Angel of Light
Zonnestralen - Angel of Light
Settings: 0,6sec, f11, ISO 100 en op 97mm.

Twee uur na zonsopkomst gemaakt.
Door middel van de TPE App was te zien dat de zon twee uur na zonsopkomst precies in het midden van de weg kwam.
Een paar minuten later was de zon al een stuk naar rechts geschoven waardoor de foto een stuk minder impact had.

 

Explosion of Light
Zonnestralen Explosion of light
Settings: 1/40sec, f16, ISO 100 en op 24mm

1:15 uur na zonsopkomst gemaakt.
De zon staat hier nog mooi laag en doordat er een grasveld achter is komt het zonlicht al eerder het bos binnen.
Met de zon in het midden lijkt het net een explosie van licht.

 

Zonnestralen Speulderbos
Zonnestralen Speulderbos
Settings: 1/4sec, f11, ISO 100 en op 120mm

Gemaakt in het Speulderbos twee uur na zonsopkomst.
De zon is net buiten beeld maar wel in het midden. Hierdoor is de zonneharp weer mooi symetrisch.